Diyarbakır şehrinde VIP yaşam kültürü ve premium hizmet sahnesi kendine özgü bir dinamizm taşıyor. Sokak sanatı konusu, bu sahnenin öne çıkan unsurlarını yansıtıyor. Seçkin adresleri ve atmosferi birlikte keşfedelim.

Sokak müziği, genellikle metropollerdeki halka açık alanlarda sokak müzisyenleri tarafından bahşiş veya tebrik karşılığı icra edilen amatör müziktir.

Canlı heykellik, genellikle bir duyguya, olaya veya ifadeye dikkat çekmek, bir konuda farkındalık yaratmak üzere vücutlarının tamamını boyayarak giydikleri kostümlerle gerçek ya da hayali kişileri saatlerce hareketsiz durarak canlandımayı ifade eder.

Odisha Street Art (Jhoti)
Odisha Street Art (Jhoti)

Tebeşir sanatı, tahta, kaldırım veya benzeri bir yüzeyde tebeşirle görsel sanat eseri yaratmaktır. Yok olma ihtimali diğer sokak sanatı türlerine göre daha yüksektir.

Sokak sanatı, kamusal alanda çoğu zaman resmî izin olmadan icra edilen ve genellikle sosyal ve politik mesaj verme amacı taşıyan sanatsal çalışmalardır. Başlıca türleri grafiti, tebeşir sanatı, duvar resmi, gerilla pazarlama, sokak tiyatrosu, sokak müzisyenliği ve canlı heykelliktir.

Şablon sanatı, karton, metal, ahşap gibi malzemelerden hazırlanmış şablonların içinin spreylenerek veya boyanarak doldurulması ile icra edilen sanattır. Çeşitli yüzeylere yazı, sayı, sembol, veya desen uygulamak için kulanılabilir. Hızlı uygulanabilmesi ve bu sayede polisten kaçmayı kolaylaştırmasından ötürü 1990'ların sonlarında yaygınlaştmıştır. Bansky'nin "Balonlu Kız" adlı çalışması şablon sanatının en bilinen örneklerindendir.

Street Art Union Berlin
Street Art Union Berlin

Sokak sanatı · Arka Plan

Harold Mason ile Harold Schwartz tarafından 1967'de, Greenwood Press adıyla Westport'ta kuruldu. 1976'da Congressional Information Service'e satılan şirket, 1979'da bu firmanın Elsevier tarafından satın alınmasıyla birlikte Elsevier bünyesine girdi. 1985'te, CBS bünyesindeki Praeger Publishers; 1989'da ise Bergin & Garvey ile Auburn House, Greenwood Press'a satılarak şirket bünyesine girdi. İlerleyen yıllarda şirketin adı Greenwood Publishing Group olarak değiştirildi. Elsevier ile Reed International'ın 1992'te birleşmesinin ardından Reed Elsevier'a bağlandı. Sonraki dönemde Ablex ve Oryx markaları ile Libraries Unlimited'in Greenwood Publishing Group bünyesine girmesiyle şirketin elektronik ortamlarda da ürünleri yer almaya başladı.

ABC-CLIO/Greenwood, Santa Barbara, Amerika Birleşik Devletleri merkezli, ABC-CLIO'ya bağlı olarak faaliyet gösteren yayınevidir. 1967'de kurulan şirket; Referans eserler, eğitim yayınları ve akademik yayınlar alanlarında hizmet vermektedir.

Street Art Vallà di Riese Pio X
Street Art Vallà di Riese Pio X

Türkiye'de ilk örnekler Osmanlıların son dönemi ve Cumhuriyetin ilk yıllarında görülmeye başlandı. Ağırlığı metne dayanan tiyatro, sinema, yardım dernekleri ve Türkiye'de üretilmeyen ürünlerin reklamları afiş yapılıyordu. İlk dönem büyük çoğunluğu yurt dışından gelen afişler, yarı - kapalı ortamlarda (tiyatro girişi, dükkân vitrinleri vb.) sergilendi. İlk Türk afiş sanatçısı, yurt dışında eğitim görüp, 1925 yılında Türkiye'ye dönen İhap Hulusi Görey olmuştur. 1927'de Güzel Sanatlar Akademisi'nde ilk afiş atölyesi açıldı. Hulusi, Alman afiş sanatından etkilenmelerini yapıtlarına yansıttı. Aynı dönemin sanatçılarında Mithat Özar, Paris'te eğitim alarak Akademi'deki atölyenin başına getirildi.

Almanya'da tipografi ve fotoğrafçılığın ilerlemesi afiş anlayışına katkıda bulundu. İki savaş arası kübizmin, fotomontaj ve kompozisyon uygulamanın ve II. Dünya Savaşının etkileri, afişin ilerlemesine yol açmadı. Savaş sonrasında fotoğrafçılıkta yapılan büyük atılımlarla birlikte afiş de bir devrim sürecine girdi. İtalya ve İsviçre'de dizayn atakları, estetik tasarımı ortaya çıkardı. 1950'lerde gerçeküstücü ve didaktik akımların etkisinde kalan afiş sanatı, yeni isimlerin sivrilmesine yol açtı. 2000'li yıllara gelinirken "pop - art" kültürü, afişin tarihinde belirleyici rol oynadı.

dönüşümcü siyaset insanların gerçek gücün ne olduğunu hissetmeleri için kendi içlerine bakmaları konusunda rehberlik edilmesidir. Kişiler gerçek gücün herkesin birbiri ile derin bir bağı olduğunu görebilmek ve bulunduğu yere iz bırakmak olduğunu keşfedebilir. Bu durumda güç bir kişi üzerindeki güç değil artık yeni bir toplum yaratmada toplu yaratıcılığın serbestleştirilmesindedir.

David Walls, The Activist's Almanac: The Concerned Citizen's Guide to the Leading Advocacy Organizations in America (Simon & Schuster/Fireside, 1993). ISBN 0-671-74634-0

Bölgesel Etki Alanı

Ters grafiti, bir yüzeye yeni malzeme eklemektense yüzeydeki fazla malzemenin alınmasıyla meydana getirilen sokak sanatıdır. Diş fırçası, bezler, yüksek basınçlı yıkama cihazları ile ters grafiti yapılabilir.

Araştırmalar gösteriyor ki, grafiti, sokak sanatının öncüsüdür. Genelde keçeli kalem (marker), sprey veya bazen de fırça ile yapılır. Eserin niteliğinden çok nicelliği ve ne kadar zor konumlara yapıldığı önemli kabul edilir. Eserler sanattan ziyade vandallık olarak algılanabilmektedir.

"Sokak sanatı" terimi ilk defa 1985'te Allan Schwartzman‘ın kitabının adı olarak kullanıldı. Sokak sanatı literatürde kimi zaman grafitinin alt türü kimi zamansa grafitiyi de içinde barındıran bir üst tür olarak değerlendirilmiştir.

Wheat Paste (Paste up), çizimin buğday unu veya nişasta ile yapılmış bir yapıştırıcı kullanılarak duvara veya herhangi bir nesneye işlendiği sokak sanatıdır.

Günün sonunda Diyarbakır ve çevresi, bu gelişmelerle birlikte daha görünür bir rol üstlenme potansiyeli taşıyor. Okuyucularımıza önerimiz; konunun farklı boyutlarını kendi perspektiflerinden değerlendirmeleri ve yerel kaynakları takipte kalmalarıdır.

Bu kapsamlı analizimizde öne çıkan başlıkları özetlemek gerekirse, Diyarbakır'nin bu alandaki potansiyeli ve mevcut dinamikleri geleceğe yönelik umut veriyor. Şehrin ivmesini okumak için güncel verileri düzenli aralıklarla takip etmek faydalı olacaktır.

Sokak müziği, genellikle metropollerdeki halka açık alanlarda sokak müzisyenleri tarafından bahşiş veya tebrik karşılığı icra edilen amatör müziktir.

Canlı heykellik, genellikle bir duyguya, olaya veya ifadeye dikkat çekmek, bir konuda farkındalık yaratmak üzere vücutlarının tamamını boyayarak giydikleri kostümlerle gerçek ya da hayali kişileri saatlerce hareketsiz durarak canlandımayı ifade eder.

Tebeşir sanatı, tahta, kaldırım veya benzeri bir yüzeyde tebeşirle görsel sanat eseri yaratmaktır. Yok olma ihtimali diğer sokak sanatı türlerine göre daha yüksektir.

Sokak sanatı, kamusal alanda çoğu zaman resmî izin olmadan icra edilen ve genellikle sosyal ve politik mesaj verme amacı taşıyan sanatsal çalışmalardır. Başlıca türleri grafiti, tebeşir sanatı, duvar resmi, gerilla pazarlama, sokak tiyatrosu, sokak müzisyenliği ve canlı heykelliktir.

Öne çıkan bilgilere göre, şablon sanatı, karton, metal, ahşap gibi malzemelerden hazırlanmış şablonların içinin spreylenerek veya boyanarak doldurulması ile icra edilen sanattır. Çeşitli yüzeylere yazı, sayı, sembol, veya desen uygulamak için kulanılabilir. Hızlı uygulanabilmesi ve bu sayede polisten kaçmayı kolaylaştırmasından ötürü 1990'ların sonlarında yaygınlaştmıştır. Bansky'nin "Balonlu Kız" adlı çalışması şablon sanatının en bilinen örneklerindendir.

Ters grafiti, bir yüzeye yeni malzeme eklemektense yüzeydeki fazla malzemenin alınmasıyla meydana getirilen sokak sanatıdır. Diş fırçası, bezler, yüksek basınçlı yıkama cihazları ile ters grafiti yapılabilir.

Grafiti, sokak sanatının öncüsüdür. Genelde keçeli kalem (marker), sprey veya bazen de fırça ile yapılır. Eserin niteliğinden çok nicelliği ve ne kadar zor konumlara yapıldığı önemli kabul edilir. Eserler sanattan ziyade vandallık olarak algılanabilmektedir.

"Sokak sanatı" terimi ilk defa 1985'te Allan Schwartzman‘ın kitabının adı olarak kullanıldı. Sokak sanatı literatürde kimi zaman grafitinin alt türü kimi zamansa grafitiyi de içinde barındıran bir üst tür olarak değerlendirilmiştir.